معرفی سیاستنامه بررسی موانع و چالشهای تولید محصولات بهرهور با هدف کمک به رشد تولید و ارتقای بهرهوری
سیاستنامه "بررسی موانع و چالشهای تولید محصولات بهرهور با هدف کمک به رشد تولید و ارتقای بهرهوری؛ مورد مطالعه: کولرهای آبی BLDC" نوشتاری است که با هدف ارائه راه حل در یکی از مناقشهبرانگیزترین مسائل حوزه بهرهوری آب و انرژی در کشور تدوین شده است. این سیاستنامه به قلم علی عبداللهینسب و حمیدرضا برجسته و توسط پژوهشکده مطالعات فناوری منتشر شده و تلاش دارد مسئله تولید و توسعه بازار کولرهای آبی بهرهور را نه صرفاً از منظر فنی، بلکه با رویکردی سیاستی، اقتصادی، نهادی و اجرایی بررسی کند. مسئله اصلی نوشتار آن است که باوجود توسعه فناوریهایی نظیر موتورهای BLDC و امکان کاهش محسوس مصرف آب و برق در نسل جدید کولرهای آبی، همچنان موانع متعددی در مسیر تولید انبوه، تجاریسازی و گسترش استفاده از این تجهیزات وجود دارد.
اهمیت موضوع از آنجا ناشی میشود که در حال حاضر حدود ۲۰ میلیون کولر آبی در کشور مورد استفاده قرار دارد و سالانه حدود ۶۰۰ هزار دستگاه جدید نیز به این تعداد افزوده میشود. بخش عمده کولرهای موجود از بهرهوری مناسبی برخوردار نیستند -رتبههای پایین بهرهوری مانند F، E و G – در حقیقت ۷۰ درصد آنها در ردههای پایین انرژی قرار دارند. برآوردهای سیاستنامه نشان میدهد مصرف آب کولرهای آبی تنها در فصل تابستان ۱۴۰۲ حدود ۵۶۲ میلیون مترمکعب بوده است. از سوی دیگر، استفاده گسترده از تجهیزات سرمایشی کمبازده در ماههای گرم سال، همزمان با اوج تقاضای آب و برق، فشار مضاعفی بر زیرساختهای تأمین انرژی و آب کشور وارد میکند. از این منظر، ارتقای بهرهوری کولرهای آبی تنها یک موضوع صنعتی یا فناورانه نیست، بلکه با مدیریت ناترازی انرژی، امنیت عرضه آب، کاهش هزینههای توسعه زیرساخت و حتی کاهش نارضایتیهای اجتماعی ناشی از قطعی آب و برق ارتباط پیدا میکند.
سیاستنامه برای شناخت دقیق مسئله، علاوه بر مرور مطالعات و اسناد موجود، از مصاحبه با خبرگان، تولیدکنندگان و نهادهای مرتبط و بررسی تجربههای داخلی و بینالمللی استفاده کرده است. در این چارچوب، ساختار صنعت کولرهای آبی، روند تاریخی شکلگیری مسئله، میزان مصرف آب و برق، نقش بازیگران نهادی، پیامدهای ادامه وضعیت موجود و تجربه کشورهایی مانند استرالیا، آمریکا، هند، برزیل، نروژ و کوبا مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین فناوریها و راهکارهایی نظیر استفاده از موتورهای BLDC، بازطراحی پروانه، بهبود بدنه و پوشال، کنترل دبی آب و ارتقای استانداردهای فنی مورد توجه قرار گرفتهاند.
یکی از نقاط محوری سیاستنامه، شناسایی موانعی است که سبب شدهاند فناوریهای بهرهور نتوانند سهم قابلتوجهی از بازار کسب کنند. قیمت بالاتر محصولات بهرهور نسبت به مدلهای متعارف، پایین بودن انگیزه اقتصادی مصرفکننده به دلیل قیمت یارانهای آب و برق، نبود هماهنگی کافی میان نهادهای متولی، بهروز نبودن بخشی از استانداردها و آگاهی محدود جامعه نسبت به آثار مصرف غیربهینه منابع از مهمترین چالشهای مطرحشده در این نوشتار هستند. بر همین اساس، سیاستنامه مجموعهای از راهکارها را در دو سوی عرضه و تقاضا پیشنهاد میکند؛ از جمله اعطای تسهیلات به تولیدکنندگان، حمایت از سرمایه در گردش و نوسازی خطوط تولید، اجرای طرحهای خرید تضمینی یا تعویض تجهیزات در بخش دولتی، ارائه یارانه یا تسهیلات خرید به مصرفکنندگان، تخفیف در قبوض برق و اجرای برنامههای جایگزینی کولرهای فرسوده.
در نهایت، سیاستنامه بر این نکته تأکید دارد که موفقیت سیاست ارتقای بهرهوری بدون تأمین مالی پایدار و ایجاد هماهنگی نهادی امکانپذیر نیست. استفاده از ظرفیتهای قانونی، صندوقهای مالی، شرکتهای خدمات انرژی، درآمدهای ناشی از صرفهجویی و صادرات برق و اوراق صرفهجویی انرژی از جمله مسیرهای تأمین مالی پیشنهادی هستند. همچنین ایجاد یا تقویت یک نهاد فرابخشی برای هماهنگی میان وزارت نیرو، وزارت صمت، سازمان ملی استاندارد و سایر بازیگران، بهعنوان یکی از پیششرطهای اصلی اجرای موفق سیاستها معرفی شده است. در مجموع، این سیاستنامه میکوشد نشان دهد که توسعه کولرهای آبی بهرهور میتواند همزمان به رشد تولید داخلی، حمایت از شرکتهای فناور، کاهش مصرف آب و برق و کاهش هزینههای بلندمدت کشور در توسعه زیرساختهای انرژی و آب منجر شود.
مطالعه این سیاستنامه با توجه به شرایط خاص کشور در حوزه آب و با پشتوانه چندین سال تجربه نگارندگان آن به پژوهشگران، سیاستگذاران و عموم جامعه توصیه میگردد. برای کسب اطلاعات بیشتر و تهیه این سیاستنامه به لینک زیر مراجعه کنید:
https://shorturl.at/NPj93
صفحات ما در شبکههای اجتماعی:
https://shorturl.at/6zJWR لینکدین:
