نهاد مدیریت توسعه اقتصادی، شتابدهنده اقتصاد دانش بنیان

تاریخ : 1395/10/12

تعداد بازدید : 283

4 امتیاز از 1 رای

نهمین نشست تخصصی اقتصاد دانش بنیان با موضوع «مراحل توسعه ¬یافتگی و الزامات اقتصاد دانش¬ بنیان با توجه به تجربه کره جنوبی» در محل پژوهشکده مطالعات فناوری با حضور اساتید و پژوهشگران برگزار شد. مهندس سید محمد بحرینیان در این نشست با ارائه بحث خود گفت: اگر نهادی جدای از سه قوه وجود داشته باشد و تصمیم گیری نهایی برای اقتصاد را انجام دهد، همانند تجربه کشور کره و سایر کشورهای پیشرفته شرق آسیا به دانش فنی و پیشرفت اقتصادی خواهیم رسید.

در آغاز این نشست، روح الله ابوجعفری مدیر گروه اقتصاد دانش بنیان پژوهشکده مطالعات فناوری گفت: فلسفه این نشست ها به تبیین اقتصاد دانش بنیان بر می گردد به نحوی که نگاه مکاتب مختلف اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد. در این جهت، از اساتید مختلف اقتصادی دعوت به عمل آمد تا با ارائه مقاله های خود، برای روشن شدن موضوع به بحث و گفت و گو بپردازیم.
ابوجعفری در ادامه افزود: کتاب اقتصاد دانش بنیان، شالوده نشست های قبلی است که اخیرا توسط نشر چشمه به چاپ رسید است و علاقه مندان می توانند از آن کتاب برای بررسی مباحث اقتصاد دانش بنیان  کشور استفاده کنند.
ابوجعفری در پایان گفت: مهندس بحرینیان در نشست هشتم الزامات دستیابی به اقتصاد دانش بنیان را مطرح کرد و در این نشست می خواهیم به صورت ملموس راه کارهای عملی اقتصاد دانش بنیان با توجه به تجربه کشور کره جنوبی را مورد بررسی قرار دهیم.
در ادامه مهندس سید محمد بحرینیان فعال اقتصادی و عضو هیات نمایندگان اتاق ایران به ارائه بحث خود پرداخت.

شناخت موقعیت ایران برای رسیدن به اقتصاد دانش بنیان
بحرینیان مطرح کرد: برای رسیدن به اقتصاد دانش بنیان باید الزامات مربوط به  هر مرحله را ببینیم و موقعیت ایران را در این مراحل رصد کنیم. به عنوان مثال، کشاورزی، صنعت و عصر اطلاعات سه ویژگی است که جوامع ابتدایی تا پیشرفته با آن سر و کار داشته اند. در این جهت، موقعیت ایران در ابتدای جامعه صنعتی است.
بحرینیان گفت: کشورهای شرق آسیا فرآیند رسیدن به اقتصاد دانش بنیان را به خوبی طی کرده اند و نتایج آن را امروزه مشاهده می کنند.
 وی گفت: سازماندهی و ارتقاء کارآفرین نوآور از مسائل اصلی جامعه پیشرفته است که این امر در کشورهای پیشرفته به وضوح قابل مشاهده است.
چالش های کشور کره
عضو هیات نمایندگان اتاق ایران گفت: دولت کره با چالش های رفع نیازهای اساسی انسان و حفظ حاکمیت ملی رو به رو بود و فقر به عنوان بستر درگیری های اجتماعی و بی ثباتی در نظر گرفته شد. دولت کره باید برای از بین رفتن این چالش به دنبال پیشرفت صنعت بود و برای آن سیاست گذاری هایی را ترتیب داد.
تاسیس هیئت برنامه ریزی اقتصادی کره
بحرینیان گفت: دسترسی به اطلاعات بسیاری از مشکلات اقتصادی را حل می کند. به همین علت دولت کره توسط هیئت برنامه ریزی اقتصادی (EPB)، دولت الکترونیک را برای اطلاعات بیشتر و شفافیت، پایه گذاری کرد.
وی مطرح کرد: هیئت برنامه ریزی اقتصادی (EPB) که در سال 1961 در کره جنوبی تشکیل شد، تصمیم گیر نهایی در مورد مسائل اقتصادی است. طرح این کار قبل از انقلاب اسلامی توسط دانشگاه هاروارد به رژیم شاهنشاهی داده شد ولی توجهی به آن نشد.
اهمیت صنعت پیشران
بحرینیان بیان کرد: چرخه توسعه اقتصاد کره با کمک برنامه های توسعه مثل توسعه صنعتی پیش رفت. به همین دلیل به فناوری های بالایی در سال های اخیر دست یافته است. به طور خلاصه، صنعتِ صنعت ساز باعث آبشار فناوری در جامعه خواهد شد. به عنوان مثال صنعت ماشین ابزار، آبشار فناوری را در جامعه جاری می کنند.
وی گفت: کره جنوبی صنعت خودرو و صنعت کشتی سازی را برای توسعه خود انتخاب کرد زیرا با انجام این کار می تواند ارتقاء دانش و حداکر منابع مورد نیاز چرخه اقتصاد را فراهم می کند. طبق آمار موجود، در سال 2012، صنعت خودرو در حدود 38.2 درصد از سهم فروش کل اقتصاد را به خود اختصاص داده است. از 103 دلار سرانه تولید ناخالص داخلی به 20 هزار دلار در سال 2007 رسیده است. 
وی ادامه داد: برای توسعه خودرو 25 سال حمایت از بازار داخل در نظر گرفته بودند،  با تحقیقاتی که انجام دادند، تصمیم گرفتند که سه سال به آن اضافه کنند، همین کار باعث دگرگونی صنعت خودروی آنها شد.
اهداف حمایتی
بحرینیان بیان کرد: اهداف حمایتی کره به گونه ای است که از بنگاه های کوچک و متوسط بر اساس اصل انتخاب و تمرکز حمایت راهبردی کند زیرا اگر تولید هدف باشد، باید دولت امکانات لازم را در اختیار آنها قرار دهد.
وی گفت: دولت کره جنوبی در راستای کمک به اهداف اقتصادی، اجازه نداده است که بازده دارایی های مالی از بازده دارایی هایی بنگاه های تولیدی بیشتر شود. به بنگاه های تولیدی اهمیت می دادند به طوریکه نرخ بهره کمی از آنها می گرفتند تا تولید رونق بگیرد.
وی ادامه داد: به گفته کینز، رکود زمانی سر برمی آورد که پول از چرخه صنعتی به چرخه مالی می رود و دولت کره اجازه نداد در بحران های به وجود آمده، بازده دارایی های مالی از بازده دارایی های بنگاه ها سبقت گیرد. ولی در کشور ما، مالی شدن اقتصاد، به نابودی آن منجر خواهد شد.
بحرینیان گفت: منابع انسانی ماهر از اولویتهای اولیه سیاست گذاری علوم و فناوری در توسعه کره بود. یعنی در مرحله اول توسعه نیاز به مهندس نداریم بلکه باید مهارت های شغلی را اهتمام و گسترش داد و سپس مدیریت و تمرکز بر فناوری درون زا و در مراحل بعدی به مهندس نیاز داریم.
عضو هیات نمایندگان اتاق ایران گفت: خط مشی تکامل علوم و فناوری کره بر سه محور نهادسازی، به روزآوری فناوری و در نهایت رهبری علوم و فناوری قرار دارد و دولت باید چشم انداز بلند مدت برای توسعه صنعتی و معرفی راهبردهای گام به گام برای فعالیت های اقتصادی را بر عهده گیرد و در این راستا باید از بنگاه های نوپا حمایت کند.
کاهش فقر و افزایش رشد اقتصادی نتیجه وجود مدیریت مناسب نهاد مدیریت اقتصادی
بحرنیان گفت: کره در خصوص کاهش فقر موفق بوده است به طوریکه در سال 1961 فقر 69 درصد بود که این رقم در سال 2004 به 2.2 درصد رسیده است.
وی گفت: کره جنوبی با توجه به اینکه زمین های کشاورزی زیادی ندارد ولی صادرات کشاورزی آن، سالانه به رقم 9 میلیارد دلار رسیده که علت آن رسیدن به فناوری بالا است.
مشکل ایران و راه حل آن
بحرینیان بیان کرد: آیا می توان با خام فروشی مختلف از جمله در حوزه پتروشیمی به دانش رسید؟ آیا می توان با لیسانس گرفتن از شرکت های خارجی به دانش و فناوری سید؟
بحرینیان مطرح کرد: راه حل اساسی آن است که نهادی فرا قوه ای به جز سه قوه بیاید و تصمیم گیری نهایی اقتصادی را بگیرد تا به وسیله آن بتوان به دانش و پیشرفت اقتصادی رسید. اعضای این نهاد باید انتخابی باشند نه انتصابی  تا درگیر مسائل حزبی  و سیاسی نشود. این نهاد می تواند از ترکیب خبرگان دولتی، مجلس، قوه قضاییه در کنار صاحبنظران اقتصادی و فعالان اقتصادی باشد تا حتی الامکان احتمال تصمیم اشتباه را پایین بیاورد. برای مثال، قانون گذاری مناسب در صنعت خودروی کره جنوبی، صنعت خودروسازی این کشور و به تبع آن، اقتصاد کشور کره را رونق داد که علت آن وجود نهادی به نام (EPB) است که تصمیم گیری نهایی را انجام می دهد.

نظر شما